Hızlı Şarj (DC) Bataryaya Zarar Verir mi?

Elektrikli araç sahipliği, sürüş alışkanlıklarımızı ve yakıt ikmal rutinlerimizi kökten değiştiriyor.

Hızlı Şarj (DC) Bataryaya zarar verir mi? sorusunun cevabı düzenli ve aşırı kullanımda, hızlı şarjın batarya ömrü üzerinde olumsuz bir etkisi olabilir, ancak ara sıra kullanımda bu etki minimaldir.

Hızlı şarj istasyonları (DC hızlı şarj), bataryaya alternatif akım (AC) yerine doğrudan doğru akım (DC) vererek, aracın dahili şarj cihazını atlar ve çok daha yüksek güç seviyelerinde (50 kW, 150 kW, hatta 350 kW) şarj sağlar. Bu süreç, özellikle yüksek güçlerde, batarya kimyasında iki temel stres faktörü yaratır.

Isı Oluşumu: Yüksek akım, batarya hücrelerinde direnç kaynaklı önemli ısı artışına neden olur. Aşırı ısınma, lityum-iyon hücrelerdeki elektrolitin bozunmasını hızlandırabilir ve katot/anot malzemelerinde geri dönüşü olmayan hasara yol açabilir. Modern elektrikli araçlar, bu ısıyı yönetmek için sofistike soğutma sistemlerine (sıvı soğutma gibi) sahiptir, ancak sistemin kapasitesini zorlamak uzun vadede birikmiş hasara neden olabilir.

Yüksek Voltaj Stresi: Hızlı şarj, özellikle şarjın %80'inden sonrasında, batarya hücrelerini uzun süre yüksek voltajda tutma eğilimindedir. Lityum-iyon bataryalar için yüksek voltaj, katot malzemesinde daha fazla lityum iyonunun sıkışmasına ve zamanla katot yapısının stres altında kalmasına ve kapasite kaybına yol açar.

Ara sıra, örneğin uzun yol yolculuklarında hızlı şarj kullanmak, batarya sağlığınızı gözle görülür şekilde etkilemez. Ancak, her gün yüksek güçlü DC şarj kullanmak, özellikle batarya tam doluya (%100) yakınken veya çok düşükken (%10 altı) ve aşırı sıcak havalarda, batarya bozulma hızını artıracaktır.

Batarya Ömrü İçin En İyi Şarj Alışkanlığı Nedir?

Bir lityum-iyon bataryanın ömrünü uzatmak, onun "mutlu olduğu" bölgede tutmakla ilgilidir. Bazı püf noktalarından bahsedecek olursak:

%20-%80 Kuralına Mümkün Olduğunca Bağlı Kalın: Bu, en önemli tavsiyedir. Bataryayı mümkün olduğunca %20'nin altına düşürmemeye ve rutin kullanım için %100'e her zaman şarj etmemeye çalışın. İdeal şarj penceresi %30 ile %80 arasıdır. Batarya bu orta bölgedeyken daha az kimyasal strese maruz kalır. Çoğu EV'de, şarj sınırını %80'e ayarlamak için yazılımsal seçenekler bulunur.

Uzun Süre Tam Dolu veya Tam Boş Bırakmayın: Aracınızı bir hafta veya daha uzun süre kullanmayacaksanız, bataryayı yaklaşık %50 şarjla park etmek en iyisidir. Uzun süre %100 veya %0'da kalmak, batarya hücrelerinde gerilime ve kapasite kaybına neden olur.

Yavaş Şarjı Tercih Edin: AC şarj (Tip 2, ev şarjı), batarya için en nazik ve en az stresli yöntemdir. Gece boyunca yavaş şarj, batarya yönetim sisteminin (BMS) hücreleri dengeli ve optimum sıcaklıkta tutmasına olanak tanır.

Aşırı Sıcak ve Soğuktan Koruyun: Bataryayı aşırı sıcakta (35°C üstü) şarj etmekten veya depolamaktan kaçının. Aynı şekilde, dondurucu soğuklarda (-10°C altı) şarj etmek de verimi düşürür ve potansiyel olarak zarar verebilir. Mümkünse aracı kapalı garajda şarj edin. Pek çok modern EV, uzun yol öncesi bataryayı optimum sıcaklığa getirmek için ön şartlandırma (pre-conditioning) özelliğine sahiptir.

Ani Hızlanma ve Aşırı Hızdan Kaçının: Bu, şarj alışkanlığı değil, sürüş alışkanlığıdır, ancak batarya sağlığını doğrudan etkiler. Sık sık "pedalı metal yapmak", bataryadan çok yüksek akım çekilmesine, ısınmaya ve yıpranmaya neden olur.

Sonuç olarak en iyi alışkanlık; günlük ihtiyacınıza göre %80'e kadar yavaş şarj, bataryayı çok düşük seviyelere indirmemek ve hızlı şarjı yalnızca gerektiğinde kullanmaktır.

Elektrikli Araç Bataryasını Her Zaman %100'e Kadar Şarj Etmek Doğru mu?

Hayır, her zaman %100'e kadar şarj etmek genellikle önerilmez. Yukarıda belirtilen nedenlerden ötürü, lityum-iyon bataryalar uzun süre tam şarjda kalmaktan hoşlanmaz. Ancak, bu kuralın bazı istisnaları vardır.

Uzun Yolculuk Öncesi: Ertesi gün uzun bir yolculuğa çıkacaksanız, maksimum menzil için %100 şarj etmek mantıklıdır. Önemli olan, aracı şarj tamamlandıktan hemen sonra kullanmaya başlamak ve uzun süre (%100'de) park halinde bırakmamaktır.

Batarya Dengesi İçin Ayda Bir: Bazı üreticiler, batarya yönetim sisteminin (BMS) hücre dengelerini doğru ölçebilmesi için ayda bir kez tam şarj (%100) önerir. Bu, menzil tahmininin doğruluğunu artırabilir. Ancak bu, aracı hemen kullanmak üzere planlanmalıdır.

LFP Bataryalar: Bazı yeni nesil elektrikli araçlar, Lityum Demir Fosfat (LFP) kimya kullanır. Bu bataryalar, daha az nadir toprak metali içerir ve her gün %100'e şarj edilmeleri önerilir. Çünkü BMS'nin doğru şarj seviyesi tahmini yapabilmesi için periyodik tam şarja ihtiyaç duyarlar. Aracınızın kullanma kılavuzu, hangi batarya kimyasını kullandığını ve önerilen şarj rutinini belirtir.

Hızlı Şarj Sıklığı Arttıkça Batarya Garanti Kapsamı Dışında Kalır mı?

Elektrikli araç sahiplerinin en büyük endişelerinden biridir. Genel olarak, yalnızca hızlı şarj kullanmak, batarya garantisini geçersiz kılmaz. Ancak, garantinin kapsamını ve koşullarını anlamak çok önemlidir.

Garanti Kapsamı: Çoğu elektrikli araç üreticisi, bataryası için 8 yıl veya 160.000 km (değerler markaya göre değişir) gibi uzun süreli bir garanti sunar. Bu garanti genellikle belirli bir kapasite kaybı eşiğini (örneğin, 8 yıl sonunda maksimum kapasitenin %70'i) kapsar. Batarya, bu süre içinde belirlenen eşiğin altına düşerse, üretici onarım veya değişim yapmakla yükümlüdür.

Garanti Dışı Bırakan Durumlar: Garanti, genellikle kazalar, fiziksel hasar, yetkisiz kişilerce yapılan modifikasyonlar veya aracın normal ve öngörülen kullanım dışında kötüye kullanılması durumunda geçersiz sayılır. Sürekli ve aşırı kötüye kullanım sonucu oluşan aşırı bozulma garanti dışı bırakılabilir, ancak bunun kanıtlanması zordur.

Hızlı Şarj ve Garanti: Üreticiler, araçlarının hızlı şarjı kaldırabilecek şekilde tasarlandığını belirtir. Ancak, bazı garanti belgelerinin ince yazısında, "aşırı ve ticari kullanıma bağlı normal aşınma ve yıpranma" gibi ifadeler olabilir. Örneğin, bir taksi filosu gibi ticari bir araç, günde birkaç kez hızlı şarj edilirse ve bataryası garanti süresinden çok önce bozulursa, üretici bunu "aşırı kullanım" olarak değerlendirebilir.

Veri Kaydı: Unutmayın, modern elektrikli araçlar her şarj oturumunun türünü, sıcaklığını, voltajını ve diğer parametrelerini kaydeder. Üretici, bir garanti talebinde bulunduğunuzda bu verilere erişebilir. Ara sıra hızlı şarj ile sürekli, yüksek güçlü hızlı şarj arasındaki fark bu verilerde açıkça görülecektir.

Normal bir kullanıcı olarak, uzun yolculuklarınızda hızlı şarj kullanmaktan korkmayın. Bu, aracınızın tasarlandığı bir kullanım şeklidir ve garantiyi geçersiz kılmaz. Ancak yavaş şarjı birincil yönteminiz haline getirerek, hem bataryanızın ömrünü uzatır hem de olası bir garanti anlaşmazlığından kaçınmış olursunuz.


PratikAraba servisi olarak müşterilerimize TSE 12047 "A" kalite servis standartlarında ve 4077 sayılı Tüketici Koruma Kanununa uygun şekilde hizmet vermekte olup aracınıza dair tüm işlemleri garantili olarak yapmaktayız.

Bakım ve onarım esnasında marka üreticisi tavsiyesine uygun orijinal ve OEM (Original Equipment Manufacturer) onaylı yedek parça kullanmaktayız.

Periyodik bakım ve onarımlarda PratikAraba servisini tercih ettiğinizde www.pratikaraba.com/periyodik-bakim.html a tıklayarak aracınızın periyodik bakım fiyatını görebilir ve mobil aplikasyon sistemi ile aracınızın periyodik bakımda değişen malzemelerini ve sonraki bakım kilometre ve zamanını öğrenebilirsiniz.


AC Şarj ile DC Şarj Arasındaki Farklar Nelerdir?
Kışın Akü Bakımı Nasıl Yapılır?
Akülerin Üzerindeki Yazılar Ne Anlama Geliyor?