Otomobil motorları; yakıt, motor yağı ve soğutma sıvısının (antifriz) kendi yalıtılmış, kapalı devrelerinde kusursuz bir uyum içinde çalıştığı muazzam mühendislik harikalarıdır. Bu sıvıların ve gazların birbirine kesinlikle temas etmemesi, motorun sağlıklı, uzun ömürlü ve performanslı bir şekilde çalışmasının temel kuralıdır.
Ancak çeşitli mekanik yorgunluklar, kullanıcı hataları, parça arızaları veya zorlu hava şartları nedeniyle bu kapalı devreler delinebilir; sıvılar birbirine karışabilir veya motora dışarıdan su girebilir.
PratikAraba servisimizde karşılaştığımız ve genellikle motor revizyonuna (rektifiye) kadar giden en maliyetli arızaların kökeninde, zamanında fark edilmeyen sıvı karışımları ve su alma problemleri yatmaktadır. Aracınızın size verdiği küçük işaretleri doğru okumak, sizi on binlerce liralık masraftan kurtarabilir.
Sizler için hazırladığımız bu teknik rehberde, motorunuza dışarıdan su kaçtığında, yağ ve su birbirine karıştığında veya egzozdan su damladığında bu durumları nasıl yorumlamanız gerektiğini, profesyonel bir tamirci gözüyle tüm detaylarıyla ele alıyoruz.
Aracın Motoruna Dışarıdan Su Kaçtığı Nasıl Anlaşılır?
Özellikle aşırı yağışlı günlerde, alt geçitlerde biriken derin sulardan veya su birikintilerinden hızla geçmek, motor için adeta bir intihar girişimidir. Motorlar, çalışmak için atmosferden havayı emmek zorundadır. Ancak hava filtresi hizasını aşan derin bir sudan geçerseniz, motor hava yerine suyu vakumlayarak doğrudan yanma odalarına çeker. Teknik terminolojide "Hydrolock" (Su Kilidi) olarak adlandırılan bu durum, motorun anında ve şiddetli bir şekilde durmasına neden olur.
Hava Filtresinin Kontrolü: Motora dışarıdan su girip girmediğini anlamanın en basit ve ilk yolu hava filtresini kontrol etmektir. Hava filtresi kutusunu açtığınızda filtrenin ıslak, çamurlu veya formunu kaybetmiş olduğunu görürseniz, motor kesinlikle dışarıdan su emmiş demektir. Bu aşamada aracı kesinlikle tekrar çalıştırmayı denememelisiniz.
Marş Motorunun Dönmemesi (Kilitlenme): Su, gazlar (hava) gibi sıkıştırılabilen bir madde değildir. Piston, suyu sıkıştırmak için yukarı doğru hareket ettiğinde su esnemeyeceği için devasa bir mekanik direnç oluşur. Marşa bastığınızda sadece "tık" diye bir ses duyar, ancak motorun (krankın) dönmediğini fark ederseniz motor su kilidine girmiş olabilir. Bu zorlama sonucunda genellikle piston kolları eğilir, hatta basınç o kadar yükselir ki motor bloğu çatlayabilir.
Stop Etme ve Tekleme: Eğer emilen su miktarı silindirleri tamamen dolduracak kadar değilse, araç derin sudan çıktıktan hemen sonra tekleme, sarsıntılı çalışma, devir dalgalanmaları ve egzozdan yoğun beyaz buhar atma belirtileri gösterir. Bazen de elektronik sensörlerin (özellikle krank okuyucu veya bobinlerin) ıslanması sonucu araç aniden stop eder.
PratikAraba servisimize derin sudan geçme şikayetiyle gelen araçlarda, ilk iş olarak bujileri ve enjektörleri sökerek silindir içlerindeki suyu tahliye eder, hasar tespitini mikro kameralarla yanma odasının içini inceleyerek yaparız.
Motor Yağına Su Karıştığı Nasıl Anlaşılır?
Motor bloğunda, pistonların hareket ettiği silindirlerin etrafında motoru soğutmak için su kanalları, parçaları yağlamak için ise yağ kanalları bulunur. Bu iki farklı kanalın birbirine karışmasını engelleyen yegane parça "Silindir Kapak Contası"dır. Motor aşırı hararet yaptığında bu conta yanar veya eğilir. Sonuç olarak soğutma suyu, yağ kanallarına sızmaya başlar.
Tahin veya Sütlü Kahve Rengi (Emülsiyon): Motor yağına su karıştığını anlamanın en kesin yolu yağ çubuğunu çekip rengine bakmaktır. Normalde motor yağı altın sarısı, koyu kahverengi veya siyaha dönük bir renktedir. Eğer yağ çubuğunda "tahin", "boza" veya "sütlü kahve" renginde, yoğun ve kıvamlı bir tabaka görüyorsanız, yağ ve su birbirine karışmış ve çırpılarak emülsiyon haline gelmiş demektir.
Yağ Dolum Kapağında Mayonezlenme: Motor üst kapağındaki yağ dolum kapağını açıp tersini çevirdiğinizde sarımtırak, kremamsı, tıpkı mayoneze benzeyen bir köpüklenme görüyorsanız bu durum içeride buharlaşan suyun habercisidir. (Not: Kış aylarında, kısa mesafe kullanımlarında yoğuşma kaynaklı çok hafif köpüklenmeler normal kabul edilebilir, ancak yoğun bir tabaka kesinlikle conta arızasıdır).
Sürekli Su Eksiltme ve Yağ Seviyesinde Artış: Aracınızın altında hiçbir su kaçağı yokken yedek su deponuz sürekli boşalıyorsa, bu su motorun içine sızıyor demektir. Yağ karterine inen su, yağın hacmini artırır. Yağ çubuğunu çektiğinizde yağ seviyesinin "MAX" çizgisinin çok üzerinde olduğunu görüyorsanız, aracı derhal stop etmeli ve çekici ile
PratikAraba servisimize ulaştırmalısınız. Sulu yağlama motorun yatak sarmasına neden olur.
Radyatör Suyuna Yağ Sızdığı Nasıl Belli Olur?
Su yağa karışabildiği gibi, tam tersi bir senaryoyla motor yağı da soğutma sistemine karışabilir. Bu durumun en büyük iki şüphelisi; yine silindir kapak contası hasarı ve otomatik şanzımanlı/yeni nesil araçlarda sıkça karşılaştığımız "Yağ Soğutucu" patlamasıdır. Motor yağının basıncı, su basıncından daha yüksek olduğu için zayıf noktadan patlayan soğutucudaki yağ, doğrudan radyatör suyunun içine basılır.
Genleşme Kabında Çamurlaşma: Kaputu açıp yedek su deposunun (genleşme kabı) kapağını açtığınızda normalde berrak, pembe, mavi veya yeşil renkte temiz bir antifriz görmeniz gerekir. Eğer kabın içi kapkara, balçık veya sıvı gres yağı gibi bir çamurla kaplanmışsa, suya yoğun miktarda motor yağı karışmış demektir. Yağ, sudan hafif olduğu için genleşme kabının en üst yüzeyinde toplanır ve kabın kenarlarına yapışır.
Su Hortumlarının Şişmesi ve Patlaması: Motor yağı, radyatör su hortumları gibi kauçuk malzemeler için son derece korozif (aşındırıcı) bir maddedir. Sisteme karışan yağ, zamanla su hortumlarının kimyasal yapısını bozar, hortumları yumuşatır, hamur gibi yapar ve basınçla birlikte şişirir. Müdahale edilmezse bu hortumlar yolda patlar ve aracın aniden susuz kalıp motor yemesine neden olur.
Hararetin Hızla Yükselmesi: Su kanalları, yağın kalın yapısı nedeniyle tıkanır. Radyatör peteklerinin içi yağla kaplandığında suyun soğuma kapasitesi tamamen yok olur. Araç çok kısa sürelerde hararet uyarısı verir.
PratikAraba uzmanları böyle bir durumda arızalı parçayı (örneğin yağ soğutucusunu) değiştirmekle kalmaz, tüm soğutma sistemini özel kimyasallarla (yağ çözücülerle) defalarca yıkayarak (flushing) sistemi o balçıktan tamamen arındırır.
Egzozdan Su Damlaması Normal mi?
Sürücülerin en çok panik yaptığı ancak çoğu zaman tamamen zararsız olan durumlardan biri egzoz ucundan su damlamasıdır. Bu soruya "Evet, çoğu zaman normaldir" şeklinde cevap verebiliriz. Ancak aradaki ince çizgiyi iyi belirlemek gerekir.
Kondensasyon (Yoğuşma): Özellikle soğuk kış veya serin bahar sabahlarında aracınızı ilk çalıştırdığınızda egzozdan şıp şıp su damlaması son derece sağlıklı bir durumdur. Gece boyunca soğuyan egzoz borularının içi, sabah ısınan egzoz gazıyla buluştuğunda fiziki bir yoğuşma meydana gelir ve bu su damlacıklarına dönüşür. Araç ısındıktan 10-15 dakika sonra bu damlama kesilir.
Tam Yanma Reaksiyonu: Otomobilinizin motorunda benzin (hidrokarbonlar) ve oksijen mükemmel bir şekilde yandığında, kimyasal reaksiyonun yan ürünleri olarak Karbondioksit (CO2) ve Su (H2O) açığa çıkar. Ayrıca katalitik konvertör görevini tam yapıyorsa, zararlı gazları filtrelerken tepkime sonucunda su üretir. Aracınızın egzozundan damlayan temiz su, aslında motorunuzun ve katalitik konvertörünüzün ne kadar verimli çalıştığının bir göstergesidir.
Tehlikeli Olan Su Atımı (Conta Yanığı): Peki ne zaman endişelenmelisiniz? Eğer motor tam ısındığı halde (uzun yolda bile) egzozdan sürekli ve yoğun bir şekilde su damlıyor, arkada devasa bir beyaz buhar bulutu bırakıyorsa tehlike çanları çalıyor demektir. Bu durum, silindir kapak contasının yanık olduğunu ve soğutma suyunun yanma odasına sızıp buharlaşarak egzozdan atıldığını gösterir. Damlayan suyun kokusuna baktığınızda tatlı, şekerimsi bir koku alıyorsanız bu yanan antifrizin kokusudur. Bu senaryoda aracın su deposu da sürekli eksilecektir.
PratikAraba servisi olarak müşterilerimize
TSE 12047 "A" kalite servis standartlarında ve
4077 sayılı Tüketici Koruma Kanununa uygun şekilde hizmet vermekte olup aracınıza dair tüm işlemleri, alanında uzman teknisyen kadromuzla garantili olarak yapmaktayız.
Motor mekanik onarımları ve ağır bakımlar esnasında marka üreticisi tavsiyesine uygun
orijinal ve
OEM (Original Equipment Manufacturer) onaylı birinci sınıf yedek parça, conta ve sıvı grupları kullanmaktayız.
Periyodik bakım ve zorlu onarımlarda
PratikAraba servisini tercih ettiğinizde
www.pratikaraba.com/periyodik-bakim.html adresine tıklayarak aracınızın marka modeline özel periyodik bakım fiyatını şeffaf bir şekilde görebilir ve tamamen ücretsiz sunduğumuz
mobil aplikasyon sistemi ile aracınızın periyodik bakımda değişen filtre/malzemelerini, yapılan işçilikleri ve sonraki bakım kilometre ve zamanını kolaylıkla dijital olarak takip edebilirsiniz.
Rot Kolu DeğişimiPeriyodik Bakım Fiyatına Etki Eden Unsurlar Nelerdir?Akü Ömrünü Nasıl Uzatırsınız?